Καλαβρία - Σικελία

Οδοιπορικό στη "Μεγάλη Ελλάδα"

Πέρασαν κιόλας 15 χρόνια. Πόσων εποχών νοσταλγίες φέρνουν αυτά τα πανάρχαια δρομολόγια από Πάτρα και Ηγουμενίτσα σε Brindisi και Ancona.

Tότε οι καραμπινιέροι ανέβαιναν στο βαπόρι , έλεγχαν φάτσες , σφράγιζαν διαβατήρια. Δύο ώρες κράταγε η διαδικασία.

Τώρα … Κάποιος τροχονόμος μόνο απόμεινε να βοηθάει για να βγούμε πιο εύκολα από το λιμάνι του Brindisi. Λες και αποβιβαστήκαμε σε κάποιο δικό μας νησί , του Αιγαίου.

Τότε, ψάχναμε για λιρέττες (και δολάρια ! ). Η δραχμούλα δεν "πέρναγε". Τώρα τα πάντα απλοποιήθηκαν κάτω από την οικουμενικότητα του ευρώ.

Τότε, γεμίζαμε στην Πάτρα για να επωφεληθούμε από τη φθηνότερη ελληνική βενζίνη. Αυτό το τελευταίο , όχι, δεν άλλαξε…

1. MOTOSPORT - τεύχος 107, Οκτώβριος 1987

Οι παληοσειρές του MOTOSPORT μπορεί να το θυμούνται. Ένα οδοιπορικό αρκετά πρωτόγνωρό για τα δεδομένα της εποχής, τουλάχιστον σ ότι αφορά τον προορισμό : ΙΣΛΑΝΔΙΑ !

Παρά τις εμφανείς αδυναμίες στη συγκρότηση του κειμένου και στην τεχνική του φωτογραφικού υλικού , η "ΙΣΛΑΝΔΙΑ" υπήρξε μια από τις πρωτοπορίες του ΜΟΤΟSPΟRΤ.

Μέχρι τότε , τα μοτοσυκλεττιστικά περιοδικά , δημοσίευαν χλιαρά κείμενα για πολυφορεμένους προορισμούς (κυρίως ελληνικά νησιά), όπου οι συντάκτες κάποιες φορές αντέγραφαν μέχρι και κομμάτια από ταξιδιωτικούς οδηγούς. Από την άλλη τα οδοιπορικά του εξωτερικού, κυρίως θαύμαζαν τις autobahn των 8 λωρίδων όπου τα CB 750 μπορούσαν να πάνε φορτωμένα μέχρι και 180 (στις ευθείες).

Η Ισλανδία του '87 έμεινε στις μνήμες μας και στις ψυχές μας κάτι σαν απόδραση ζωής και πασχίζαμε από τότε να το κάνουμε ώστε να μην απομείνει μία και μοναδική απόπειρα. Έτσι στα όνειρα μας μπαινόβγαιναν άλλες περιπέτειες , με άλλες πια μοτοσυκλέττες .( Η ΧJ-750 , του 82 μοντέλο, είχε ξεμείνει σε μια υγρή αποθήκη περιμένοντας ανταλλακτικά και χρόνο για πατέντες.) Να το Ασσουάν και η Αφρική, η Σιβηρία και η Μογγολία . Η Σπιτσβέργη στο Βόρειο Πόλο. Η Νέα Ζηλανδία στην άλλη άκρη της Υδρογείου.

Akολούθησε ένα μεγάλο διάστημα αδράνειας όπου ο μόνος που δεν σταμάτησε να δουλεύει ήταν αυτός ο αρχιτρομοκράτης ο χρόνος. Δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια χωρίς εξάρσεις και νάμαστε πάλι , εγώ και ο συνταξιδιώτης μου της Ισλανδίας ο Πάνος, φίλος από τα σχολικά χρόνια του ενθουσιασμού και της άγνοιας. Νάμαστε μπροστά στη "νέα τάξη πραγμάτων".

Αλλάξαμε… Τι έχουμε πια ; Εγώ ένα Χ-9 180 , ο Πάνος ένα Beverly 200.

Να πάμε με το ένα, το πιο "χοντρό". Για αυτονομία και χώρους. Εντάξει έχει δυο άλογα λιγότερα αλλά έτσι κι αλλιώς τα δύο μηχανάκια το ίδιο πάνε (ή δεν πάνε…)

"Πάμε σου λέω. Το γύρο του κόσμου μπορεί να κάνει το Χ-9. Είναι 2CV !"

"Πάμε ! "

Που θα πάμε ; Απουλία , Καλαβρία , Σικελία !

Πόσον καιρό ; 10 μέρες…

2. Ο διάλογος με έναν ελληνόφωνο στο χωριό Calimera

Tα ταχύτερα πλοία μίκρυναν (λέει ) τις αποστάσεις αλλά τις 16 ώρες το Βrindisi ,τις θέλει. Όπως και νάχει η ώρα που βλέπεις από την κουπαστή της πρύμνης το λιμάνι της Πάτρας να ξεθωριάζει , είναι από τις πιο όμορφες του ταξιδιού.

" Έδεσες καλά το scooter ; "

"Mη το λες scooter, ρε γαμώτο … "

Έπεσα πρόσφατα σε κάποιον ταξιτζή που είχε αλλάξει 17 μοτοσυκλέττες. Γύρω στα 50 τώρα , πιο φοβισμένος, με "λιγότερα" μέσα και έξω από την πόλη, παρότι είχε τρέξει και σε αγώνες, όπως μου είπε. Δεν ήθελε ν΄ ακούσει για scooter.

"Δεν κάνουν για τίποτε . Θα σκοτωθείς…"

Κι όμως στην Ιταλία , που είναι η πατρίδα τους, γίνονται αγώνες δεξιοτεχνίας όπου τα βεσπάκια πάνε όρθια στο μικρό ροδάκι τους , ξύνουν ποδιές ,γυρνάνε ανάποδα στον αέρα…Κάνε τα και συ αυτά με οποιαδήποτε supersport και έλα μετά να κουβεντιάσουμε. Το θέμα είναι η εξοικείωση. Η ταύτιση του αναβάτη με το μηχάνημα. Το όποιο μηχάνημα. Όλα είναι καλά. Κάτω από προϋποθέσεις…

Το έδεσα λοιπόν καλά , …το scooter, και αφέθηκα στην περισυλλογή της κουπαστής.

Για τους Έλληνες , ταξίδι στην Ευρώπη , σίγουρα δεν σημαίνει Νότια Ιταλία. Δέκα φορές περισσότερα καράβια πάνε στα λιμάνια του Ιταλικού βορρά , την Ανκόνα, τη Βενετία, την Τεργέστη παρά στο Μπρίντιζι και στο Μπάρι. Δέκα φορές περισσότερες οι "οργανωμένες" για Ρώμη και πάνω : Βενετία ,Μιλάνο , Φλωρεντία , Ασίζη. Και τούτο παρά τον κράχτη της Magna Grecia, της "Μεγάλης Ελλάδας" που απλώνεται σε τέσσερις τουλάχιστον επαρχίες της Ιταλικής επικράτειας , την Απουλία, την Καλαβρία ,την Σικελία και την Βασιλικάτα.

Μοιάζει ο ιταλικός νότος με την Ελλάδα. Σε φυσιογραφία, σε κλίμα, σε ανθρωπογεωγραφία, ακόμα και σε επίπεδο πλούτου. Είμαστε το ίδιο "χωριάτες" (η μήπως το ίδιο αυθεντικοί ;) με τους νοτιοïταλιάνους - una faccia una razza - και γιαυτό όταν ,νεόπλουτοι, διαβαίνουμε τα σύνορα προτιμάμε τα σαλόνια του Βορρά. Πάμε στα Παρίσια και τις Φλωρεντίες ,στα Βερολίνα και τις Χάγες. Άντε στην Πράγα και τη Βουδαπέστη, για πιο φτηνά. Και δεν επιλέγουμε τους νότιους γείτονες μας, αυτούς που μοιραζόμαστε τη ζεστή ,πανέμορφη Μεσόγειο. Αυτούς που αρκεί μία εβδομάδα για να τους καταλαβαίνουμε και να μας καταλαβαίνουν στην ίδια τους τη γλώσσα, την πανεύκολη για μας.

Soleto, Sternatia , Martignano , Castrignano de Greci , Zollino , Martano , Coriglano , Calimera , Melpignano . Tα 9 "ελληνόφωνα" χωριά της Απουλίας. Τα γυρίσαμε όλα με υπερβολικές προσδοκίες, όμως είχαμε παντού ανώμαλες προσγειώσεις. Οι άνθρωποι μας αντιμετώπιζαν με προθυμία και ευγένεια αλλά… σε άψογα Ιταλικά. Μια νεαρή γκαρσόνα στο Soleto, μας αποκάλυψε - κάπως άτσαλα - την ωμή αλήθεια :

- " H Μagna Grecia ήταν εδώ πριν δυόμισι χιλιάδες χρόνια. Μέχρι και την εποχή του Μεσαίωνα επιβίωνε κάποιο παρεφθαρμένο αρχαιοελληνικό ιδίωμα. Σήμερα έμειναν κάποιες λέξεις σαν "απολιθώματα". Πρέπει να τις ψάξετε, αλλά μάλλον σε πολύ ηλικιωμένους ανθρώπους ."

Η κοπέλα τύχαινε να είναι φοιτήτρια της φιλολογίας . Μας μιλούσε σε μια συμπαθητική... ιταλογαλλική διάλεκτο :

- " Δεν υπάρχει τουρισμός εδώ. Λίγοι Έλληνες, κάποιοι Ισπανοί. Είμαστε επαρχία της Ιταλίας, μιας υπερδύναμης της G-7, αλλά για βιοτικό επίπεδο, μη το ψάχνετε. Η Βόρεια Ιταλία ; Άλλη επικράτεια… Στα μέρη μας θα δείτε χιλιάδες παλιά πεντακοσαράκια και 126. Όχι διατηρημένες αντίκες . Χρηστικά μέσα καθημερινής μετακίνησης είναι."

Πήραμε το δρόμο για το κεφαλοχώρι των "ελληνόφωνων", το Calimera . Εδώ βρήκαμε πράγματι τον άνθρωπο που ζητούσαμε. Ήταν ένας πολύ χαρακτηριστικός τύπος , κατάλευκος , ξερακιανός με αρκετά χρόνια στην πλάτη του . Μας μίλαγε για πολλή ώρα , καταλάβαμε ελάχιστα. Επανέλαβε πολλές φορές την ελληνική λέξη "θάλασσα". Τι , περίπου, μας είπε (95% ιταλικά) :

" Εδώ δεν υπάρχει κατάλυμα. Πρέπει να πάτε προς τις παραλίες . Πιο κοντινή , ο Άγιος Φωκάς".

Μας είπε ακόμα πως ο παππούς του ,μίλαγε τη διάλεκτο των Greci πολύ περισσότερο απ ότι ο ίδιος κι ότι ο εγγονός του δεν ξέρει ούτε μια λέξη.

Κι εμείς που ονειρευτήκαμε ελληνόφωνο ταβερνάκι στο Calimera ,κρασάκι και κουβεντούλα μέχρι πρωίας σε σπασμένα έστω ελληνικά , φορέσαμε τα κράνη και ανεβήκαμε στο Χ-9.

- Μα γιατί δεν παίρνει μπροστά ; Μίζα ; μπαταρία ;

- Το σταντ ! Το σταντ ξέχασες…

3. Το προσπέρασμα μιας νταλίκας στην autostrada

Κάποτε , κάποιος πρωταθλητής αγώνων μοτοσυκλέττας βγήκε στο δρόμο από την Αθήνα για τη Θεσσαλονίκη πάνω σε μια αρκετά δυνατή μηχανή. Επιδίωξή του ήταν να κάνει μια πολύ γρήγορη διαδρομή - διαθέτοντας κατά τεκμήριο την ικανότητα για κάτι τέτοιο - και να φτάσει στον προορισμό του στον ελάχιστο δυνατό χρόνο.

Τι συνέβη όμως. Στην πορεία διαπίστωσε πως κάθε φορά που σταμάταγε για βενζίνη , τον ξαναπέρναγε ένα φορτηγάκι Volkswagen με ενθουσιώδη οδηγό !

Σε σχέση με την παρουσία της μοτοσυκλέττας στους μεγάλους δρόμους έχω συσσωρεύσει αρκετή πείρα : Δεν υπάρχει περίπτωση να κερδίσουμε. Χάνουμε οπωσδήποτε. Υπερέχουμε σε ένα τομέα : Στην "αίσθηση της ελευθερίας". Είναι αυτό ακριβώς που μας κάνει να μη μπορούμε να βγούμε από το παιχνίδι. Και τελικά , όπως παντού στη ζωή και στη φύση αυτό που μετράει είναι η συμμετοχή.

Μη γελιόμαστε . Η πιο άνετη tourer είναι πιο κουραστική και απο το ταπεινό cinquecento που επιπλέον μεταφέρει πολύ περισσότερα πρόσωπα και πράγματα. Σαν μέση ταχύτητα , η μηχανή είναι και αργότερη αν συνυπολογισθούν όλοι οι νεκροί χρόνοι της : Nτύσιμο, γδύσιμο αναβάτη, φόρτωμα ,ξεφόρτωμα αποσκευών , ασφάλιση, απασφάλιση μηχανής, στάση για αδιάβροχα τώρα που άρχισε να βρέχει ,στάση για ξεμούδιασμα…Θέλετε κι άλλα ;

Ειδικά η απόπειρα να βγεις στην autostrada με 182 κυβικά είναι επί πλέον ένα στοίχημα . Στην αρχή αναρωτιόμουν μήπως θα χρειαζόταν να πηγαίνω ακόμα και πίσω από τις νταλίκες αλλά ευτυχώς όχι . Οι νταλίκες παρά την πρόοδο (γενικώς) , παραμένουν αργές .Όπως και οι αυτοκινητόδρομοι της Ευρώπης - παρά τα θρυλούμενα - παραμένουν περίπου οι ίδιοι . Και τα αυτοκινητάκια , με όλες τις νέες τεχνολογίες τους, δεν κινούνται και πολύ ταχύτερα ενώ τα επιτρεπόμενα όρια μάλλον γίνονται συνεχώς και πιο σφιχτά.

Η αληθινή πρόοδος , αν το δεις συνολικά , δεν είναι τόσο μεγάλη όσο προπαγανδίζεται ενώ συχνά πνίγεται από τις παρενέργειες που τη συνοδεύουν.

Στην autostrada θα ήθελα να έχω 100 άλογα , αλλά έχω 20.

Τρέχω αριστερά από μια τεράστια νταλίκα με σχετική ταχύτητα 10 χιλιόμετρα περισσότερα. Ξέρω ότι δεν μπορώ να πάω πάνω από 120 ,ενώ πίσω με πλησιάζει ταχύτατα μια δίλιτρη ALFA ROMEO ,σαν εξωγήινο τέρας με τους εκτυφλωτικούς προβολείς της στόμια φλογοβόλων. Σε λίγο θ αρχίσει να βρέχει - οι πρώτες χοντρές σταγόνες χτυπούν με θόρυβο στη ζελατίνα - , δεν το θέλω καθόλου αλλά δεν εξαρτάται από μένα.

Φυσάει … Στις γέφυρες περισσότερο…. Μόλις ξεμυτίζω μπροστά από τη νταλίκα, να η αναμενόμενη κατραπακιά από τον αέρα που πασχίζει , λες ,να σε πετάξει έξω απ το δρόμο. Από πίσω μουγκρίζει ακόμα η κλιματιζόμενη ALFA ROMEO. Μπήκα δεξιά . 9 000 στροφές συνεχώς… Στις κατηφόρες 10 000 , σε κατάσταση υπερστροφίας. Στο μεταξύ ο δρόμος γέμισε νερά . Άρχισαν και τα μπουγέλα από τα αυτοκίνητα. Άνεμος που δυναμώνει. Να μειώσουμε ; Μα τότε θα πρέπει ν ακολουθούμε τα φορτηγά . Ακόμα χειρότερα.

Να πάμε πιο γρήγορα ; Αδύνατον !

Να σταματήσουμε ; Δεν θέλουμε . Δεν μπορούμε.

Ακολουθούμε λοιπόν απλά αυτόν τον ξέφρενο ρυθμό που έχουμε εμπλακεί , όμως με αρκετό ζόρι. Ίσως κάπου να το απολαμβάνουμε κιόλας .(Γλυκό το ταξίδι , γλυκιά η προσδοκία για το καλύτερο). Ένα είναι βέβαιο. Δεν έχουμε την ελευθερία των επιλογών μας . Νομίζουμε ότι την έχουμε. Η πορεία μας είναι προσχεδιασμένη . " Μας βαράνε ντέφια και τραβάμε ίσια ".

Ξεχαστήκαμε και πάμε…

Όμως τι έγινε…Αραιώνουν τα σύννεφα ή μας φαίνεται ;

Αραιώνουν ! Δεν βρέχει πια αλλά και τα αυτοκίνητα πολύ λίγα στους καθρέφτες και μπροστά μας. Φορτηγά ούτε για δείγμα . Το μόνο που φτάνει στ΄ αυτιά μας , το τετραβάλβιδο μοτέρ που γουργουρίζει γεμάτο στροφές και υγεία. Απολαμβάνουμε τις στιγμές και την οροσειρά Silla Grante με στόχο το Ρήγιο. Έτσι θα πάει από τώρα και μπρος . Γιατί να αλλάξει ;

Κι όμως θ΄ αλλάξει ! Το σκηνικό άρχισε κιόλας να μεταβάλεται, είναι ολοφάνερο . Η σκοτεινιά και η βροχή μας περικυκλώνουν απειλητικά . Τα φορτηγά πύκνωσαν . Και οι ALFA που θέλουν να προσπεράσουν, μουγκρίζουν πάλι πίσω μας. Αυτά είναι ο κανόνας .

Το διάλειμμα - έτσι δε γίνεται πάντα ; - ήταν μόνο μια ανάσα. Εμείς το πήραμε για μόνιμο γιατί, απλά , έτσι το λαχταρούσε η ψυχή μας. Δώσαμε πίστη σε μια ψευδαίσθηση,ένα αντικατοπτρισμό της ερήμου . Όπως ακριβώς κάνουμε πάντα .

Reggio Calabria , Km180 . Συνεχίζουμε …

4. "Περιελθόντες κατηντήσαμεν εις Ρήγιον "

Ο χάρτης της Ιταλίας έχει πολύ "ψαχνό". Μεγάλη η χώρα και δεν μαζεύεται εύκολα. Ακούγεται συχνά: " Σε τρεις μέρες δεν προλαβαίνεις να δεις τη Ρώμη " (ας πούμε…). Τι να δεις ; Τι ζητάς να δεις ; Η μήπως παίζει το "τι πρέπει να δεις ". Τελικά ένα ταξίδι στο εξωτερικό είναι " ότι σου τύχει να δεις , ότι σου τύχει να βιώσεις ". Ξεκινάς με ένα χοντρικό πρόγραμμα στο χάρτη : Μπρίντιζι , Λέτσε , Καλιμέρα , Τάραντας , Μεταπόντιο , Ροσσάνο , Σίλλα Γκράντε , Ρήγιο . Αυτή είναι η νότια ηπειρωτική Ιταλία. Ακολουθεί η Σικελία : Μεσσίνα , Τσεφαλού , Καστελμπουόνο , Νικοζία , Αίτνα , Κατάνια , Συρακούσες . 3 000 χλμ. το ταξίδι με το διακοσάρι scooter κι΄ από αυτά τα περισσότερα, 2 300 περίπου, στην Ιταλία.

Η πρωτεύουσα Παλέρμο μας ξέφυγε .

Α , δεν είδατε το Παλέρμο ; Δεν είδατε τον Ακράγαντα , τη Σελινούντα…;

Δεν τα είδαμε ! Τα χάσαμε ! Όπως χάσαμε και τόσα άλλα πράγματα στη ζωή μας. Επειδή το θέλαμε ή επειδή έτσι μας υποχρέωσε η συγκυρία. Διαλέγετε και παίρνετε. Όμως και αυτά που είδαμε , και αυτά που ζήσαμε , πολύτιμα ήταν .

Για τις Ιταλικές πόλεις του φτωχού νότου , τι να πούμε . Πώς να τις συγκρίνουμε με τα ελληνικά εκτρώματα που άφησε η "αντιπαροχή". Πώς να μη ζηλέψουμε το γούστο , το σεβασμό στην παράδοση , το οικιστικό και πολεοδομικό κάλλος που είναι παντού διάχυτο. Και μάλιστα όταν γνωρίζουμε καλά πόσο ανώτερη και αρχαιότερη είναι η δική μας αισθητική παράδοση και ότι η Ελλάδα ήταν αυτή που διέδωσε παντού τη λατρεία για την ομορφιά του κόσμου και της ζωής. Αυτή που πολύ νωρίτερα έχτισε πολιτισμό .

Όταν ξεκινάς για τα "ελληνόφωνα χωριά" δεν φαντάζεσαι πως περίπου ολόκληρη η Νότια Ιταλία και η Σικελία είναι διάστικτες από Ελληνικές μνήμες . Πριν από 2 800 χρόνια εδώ άρχισε να ζωντανεύει μια δεύτερη Ελλάδα η Magna Grecia , η Μεγάλη Ελλάδα , που θα διαρκούσε , όχι λίγα , 500 ολόκληρα χρόνια.

" Επετέλεσαν οι Έλληνες θαυμαστόν Ιστορικόν κατόρθωμα με την εξάπλωσίν των εις τα πέρατα του γνωστού τότε κόσμου. Τούτο επέτυχον χάρις εις την απαράμιλλον ζωτικότητά των και την επίδειξιν τολμηρού επιχειρηματικού πνεύματος ".

Τα σχολικά εγχειρίδια (τουλάχιστον της εποχής μου) ήθελαν πάντα την Ιστορία "μακιγιαρισμένη" . Είναι κι αυτό μία όψη της . Η μία από τις δύο…

Αξίζει να το δούμε λίγο βαθύτερα. Πως προέκυψαν οι Έλληνες εδώ σε τόσο μεγάλη εξάπλωση και σε τέτοιο ιστορικό βάθος χρόνου ; Τι γινόταν την εποχή εκείνη στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο ;

Όπως γράφουν λοιπόν τα βιβλία , στην Ελλάδα από τον 14^ο π.Χ. αιώνα άρχισαν να καταφθάνουν τα διάφορα ελληνικά φύλλα από τα βόρεια της χερσονήσου και να κυριαρχούν πάνω στους Πελασγούς που υπήρξαν οι παλαιότεροι αυτόχθονες του ελλαδικού χώρου. Στην αρχή οι Αχαιοί, μετέπειτα οι Δωριείς προκάλεσαν διαμάχες και αναστατώσεις που κράτησαν 600 ολόκληρα χρόνια . Τι συνέβη τότε . Σ ολόκληρη την Ελλάδα , οι χωρικοί μη μπορώντας να αντισταθούν απομονωμένοι, παράτησαν τις καλύβες τους και άρχισαν να μαζεύονται σε φυσικά οχυρές θέσεις που ονομάστηκαν "Ακροπόλεις".

Έτσι διαμορφώθηκε η έννοια " πόλη - κράτος " που έμελλε ν΄ αποτελέσει μόνιμο τρόπο πολιτικής οργάνωσης των συμπατριωτών μας. Οι πόλεις -κράτη δεν έγιναν ποτέ ένα κράτος και αυτή η πολυδιάσπαση είχε το ρόλο της στη γέννηση των αποικιών . Δεν υπήρχε ενιαία κρατική δομή με Κέντρο και Περιφέρεια ,όπου θα μπορούσε προγραμματισμένα να εκτονωθούν οι πληθυσμοί που περίσσευαν μετά τις εισβολές . Άλλωστε μετά από τόσους αιώνες οι Έλληνες είχαν πια παγιώσει μιαν αστική νοοτροπία και δεν μπορούσαν να ξαναγίνουν αγρότες.

Έτσι άρχισε μια μάλλον άτακτη φυγή που προκάλεσε τη διασπορά ελληνικών πληθυσμών, όχι μόνο στην Κάτω Ιταλία αλλά σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Οι άνθρωποι δε φεύγαν για να κατακτήσουν νέα εδάφη αλλά για να εξασφαλίσουν τη ζωή και την ελευθερία τους. Το καθοριστικό ήταν ότι μπορούσαν να το κάνουν.

Ποιος να τους εμποδίσει . Την εποχή εκείνη , εδώ ήταν η γη του …κανένα ,όπου ημιπρωτόγονα φύλλα απλά υπήρχαν στον τόπο και δεν ήταν σε θέση όχι να επιτεθούν αλλά ούτε καν να αντισταθούν στις διαθέσεις των αποίκων .

Ήταν λοιπόν μονάχα οι φτωχοδιάβολοι που ήρθαν τότε εδώ, στη Νότια Ιταλία για να στήσουν το σπίτι τους ; Ακραία ιστορική εκδοχή . Ίσως το ίδιο ακραία με το "τολμηρό επιχειρηματικό πνεύμα των Ελλήνων " .

Ποιο από τα δύο είναι πιο κοντά στην αλήθεια , μη το ψάχνετε . Είναι και τα δύο, αδιευκρίνιστα κοντά η μακριά από την αλήθεια , όπως και τα περισσότερα ζητήματα στον πανέμορφο και άγνωστο κόσμο μας.

Η ουσία είναι ότι εδώ άνθισε ένας γνήσιος Ελληνικός πολιτισμός όταν ο Ρώμος και ο Ρωμύλος δεν είχαν ακόμα γεννηθεί. Πολιτισμός που άφησε σαφή αποτυπώματα σχεδόν τρεις χιλιετίες μετά .

Αυτά που ψάχνουμε σήμερα , δύο Έλληνες πάνω σε μια ιταλική μηχανή.

5. Ένας Αφρικανός στην Αίτνα

Σχεδόν 400 χλμ. δείχνει τώρα ο μερικός χιλιομετρητής που μηδενίσαμε στο τελευταίο φουλάρισμα. Απευθυνόμαστε λοιπόν προς όλους εσάς τους grand tourers με τα 1100,που έχετε να λέτε για τις αυτονομίες σας και τα ρεζερβουάρ σας των 25 λίτρων : Πέστε αλεύρι !

Ήδη "κατηντήσαμεν εις Σικελίαν" όπου πηγαίνοντας σερί γέφυρα - σήραγγα - γέφυρα στον αυτοκινητόδρομο Messina - Palermo διαπιστώνουμε πως ο οδικός χάρτης του 1970 παραμένει ακόμα …ακριβής . Τελειωμένος ο δρόμος έξω από τις δύο πόλεις αλλά και ένα μεγάλο κενό , κάπου 100 χλμ. , στο μέσον να θυμίζει τον "παλιό " Αθηνών -Κορίνθου . Δεν φτιάχνονται οι μεγάλοι δρόμοι έτσι εύκολα (ηθικόν δίδαγμα ).

Οι αποικίες της "Μεγάλης Ελλάδας", μας ακολουθούν κι εδώ κατά πόδας. Οι Έλληνες (κυρίως οι περί την Αθήνα, Κορίνθιοι, Μεγαρείς , Χαλκιδαίοι κ.λ.π. ) άργησαν λίγο αλλά κατακυρίευσαν το νησί κυριαρχώντας για αρκετούς αιώνες πριν την επικράτηση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Οι Συρακούσες (που "έπεσαν " και τελευταίες ), η Κεφαλού , το Ταυρομένιο , η Γέλα , ο Ακράγαντας , τα πιο τρανταχτά ονόματα.

Σήμερα , η Σικελία με κοντά 7 εκατομμύρια πληθυσμό , προσπαθεί (και δεν μπορεί ) να προλάβει την υπόλοιπη Ιταλία σαν βιοτικό επίπεδο.Σαν ύπαιθρος ,θυμίζει έντονα την ισομεγέθη της Πελοπόννησο. Σαν αστικά κέντρα βέβαια , καμία σχέση . Είπαμε…

Το εσωτερικό του νησιού έχει πολλά να δείξει στον επισκέπτη. H Caltanissetta , η Enna , η Νιcosia , το Castelbuono, όλα στην άγονη γραμμή , εκτός τουριστικών προγραμμάτων , είναι η αυθεντική Σικελία . Με το Μεσογειακό τοπίο της , τους απλούς ανθρώπους της , τις γευστικές προκλήσεις της , τη φθήνια της .

Τη λεγόμενη "Σικελική Μαφία" δεν έτυχε να τη δούμε . Και ούτε αυτή μας αναζήτησε…

Στη Σικελία, εκείνο που πραγματικά εντυπωσιάζει με τη μεγαλοπρέπεια και την επιβολή του είναι ο ορεινός όγκος της Αίτνας. 3323 μέτρα και πυκνοί καπνοί μόνιμα από τον κεντρικό του κώνο - μια δεσποτική παρουσία όχι μόνο στο νησί αλλά και σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Θεωρείται το πιο ενεργό ηφαίστειο στον πλανήτη .

Γράφει ο Οράτιος για τη μεγάλη έκρηξη του 122 π.Χ. , πως ο ποταμός της λάβας κατέκαψε ολόκληρη την ανατολική Σικελία μαζί και την πόλη της Κατάνιας. Όλες οι στέγες των σπιτιών κάηκαν τότε και έπεσαν ενώ στους ηφαιστειοπαθείς (sic) χαρίστηκαν από τη Σύγκλητο οι φόροι για 10 χρόνια ( τι μου θυμίζει…).

Από τότε το ηφαίστειο δηλώνει το πύρινο παρόν του σε τακτά διαστήματα και οι άνθρωποι τρέχουν . Παρ όλα αυτά , καμία περιοχή γύρω από ηφαίστεια πουθενά στον κόσμο δεν έχει εγκαταλειφθεί. Είναι γιατί όταν σβήσει η λάβα έρχεται η εδαφική ευφορία αλλά επί πλέον οι άνθρωποι πολύ εύκολα ξεχνάνε…Ήδη στην Αίτνα έχουν ξεχάσει την τελευταία έκρηξη του ΄92 , χώρια που από τότε έχει φουντώσει για τα καλά ο τουρισμός (με ότι συνεπάγεται…)

Ακολουθούσαμε τις ταμπέλες "ΕΤΝΑ" στοχεύοντας το Rifuzo Sapienza , το πιο προωθημένο καταφύγιο του βουνού. Γρήγορα όμως διαπιστώσαμε ότι οι Σικελοί έχουν γεμίσει την Αίτνα με τέτοιες ταμπέλες, οι οποίες δεν οδηγούν πουθενά . Ή οδηγούν σε κάποιον από τους υπερδιακόσιους μικρούς κρατήρες ("τα παιδιά της Αίτνας") που ήλθαν στο χάρτη μετά από κάποιο βρυχηθμό του θηρίου . Πίσω λοιπόν δύο και τρεις φορές με τη σκοτεινιά να πέφτει και το δείκτη να ψιλομπαίνει στη ρεζέρβα.Τελικά βρέθηκε μια συμπαθέστατη καραμπινιέρα στο χωριό Νicolosi και μας έβγαλε από το αδιέξοδο : 17 χιλιόμετρα ανηφορικό στροφιλίκι και το κατάφορτο Χ-9 μας ανέβασε στα 2100 μ. μέχρι τη Sapienza. Eδώ το μικρό ξενοδοχείο "Corsaro". Eδώ γνωρίσαμε και τον Χαïραντίτ.

…………………………………………………………………………………………

Ο Χαïραντίτ είναι ένας κλασσικός μελαψός Τυνήσιος. Δουλεύει τρία χρόνια τώρα στον "Κουρσάρο" σαν ρεσεπσιονίστ και καμαριέρης . Μαζεύει ευρώ , κάτι θα στήσει μετά στην Τυνησία όπου τον περιμένουν μία σύζυγος και δύο μικρά αφρικανόπουλα. Τα γαλλικά του καλύτερα από τα δικά μας . Του πήραμε συνέντευξη :

Η Αφρική ; Πιο αυθεντική , πιο τίμια και πιο όμορφη από την Ευρώπη.

Οι Ιταλοί ; Καλύτεροι από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους . (Οι παρόντες Έλληνες εξαιρούνται)

Το ταξίδι των ονείρων του ; Η θαλάσσια διαδρομή από το Τrapani της Σικελίας στην Τύνιδα (9 ώρες...), όταν γυρνάει με άδεια στο σπίτι του.

Η ζωή του ; Το παλεύει αλλά δε νοιώθει να ελέγχει και πολλά πράγματα.

Το ευρώ ; Μέσο για να αποκτήσει κανείς δηνάρια Τυνησίας .

Η παγκοσμιοποίηση ; Υποψιάζεται ότι η ερώτηση είναι... πολιτική.

Μια ξαφνική έκρηξη της Αίτνας ; Ένας από τους πολλούς τρόπους να φύγει κανείς από τη ζωή . Ο πιο απίθανος να συμβεί.

Δική μου εντύπωση . Όλοι οι άνθρωποι κάθε προέλευσης και φυλής , παντού στον κόσμο , είμαστε εντυπωσιακά απλοί , εντυπωσιακά ίδιοι .

Ήπιαμε λοιπόν ένα εξαίσιο σιτσιλιάνικο κρασί που μας κέρασε ο Χαïραντίτ και παραδοθήκαμε στον πιο βαθύ ύπνο, μέσα στη μαύρη αγκαλιά της Αίτνας.

6. Η ταβέρνα "Osteria" στο Castrovillari.

Κατηφορίζοντας από την Αίτνα ο άνεμος της επιστροφής είχε αρχίσει ήδη να φυσσάει στις διαθέσεις μας. Μια καφετέρια στις Συρακούσες, ένα μπάνιο στο Ταυρομένιο ( Taormina ), μια βόλτα στο κέντρο της Κατάνιας. Αφήναμε πια τη Σικελία.

Όλες αυτές τις μέρες πάνω στην ευμεγέθη σέλλα του Piaggio προσπαθούσα να εντοπίσω την ουσία ενός ταξιδιού στο εξωτερικό . Οι κλασσικές τουριστικές στάσεις και προορισμοί , δε λένε... Το ίδιο δε λένε τα τουριστικά συγκροτήματα και θέρετρα. Σε μια πιο ακραία εκδοχή και μιλώντας πάντα προσωπικά , περιορισμένο ενδιαφέρον έχουν και τα διάφορα μουσεία , αρχαιολογικοί χώροι , καθεδρικοί ναοί κ.λ.π. Δεν θα καταλήξω στην πλήρη αποφυγή των τουριστικών οδηγών. Οι οδηγοί είναι χρήσιμοι για κάποιες ιδέες , όχι για διαμόρφωση του προγράμματος .

Για μας , περισσότερη αξία είχαν άλλα . Η γνωριμία με το Τζίνο και τη Μαρία που μας νοίκιασαν το σπίτι τους στον Άγιο Φωκά , η νυχτερινή κουβέντα με τον Τυνήσιο Χαϊραντίτ πάνω στην Αίτνα , η ολοήμερη Σικελική βροχή από την Τσεφαλού μέχρι το Αντράνο που μας θύμισε Ισλανδία . Οι ατέλειωτες περιπλανήσεις και γκάφες έξω από το Ρήγιο για να βρούμε το δρόμο για Cosenza. H ατμοσφαιρική καφετέρια του Castelbuono στην καρδιά της Σικελίας ,που μας χρέωσε 0,80 ευρώ τον καλύτερο espresso της Μεσογείου...

Με δύο απλά λόγια, εμείς μουτζουρώνουμε το χάρτη με μαρκαδόρο και ότι προκύψει. Έτσι προέκυψε και το Castrovillari.

Το Castrovillari είναι μια μικρή και άσημη πόλη στην κεντρική Καλαβρία που , από όλο το οδοιπορικό, διεκδικεί αυτό που λέμε την πρώτη ανάμνηση. Το τελικό απόσταγμα του ταξιδιού.

Εδώ ζήσαμε την καθημερινή ζωή των Ιταλών απαλλαγμένοι από τις βιντεοκάμερες , τα σορτσάκια και τις χαζοχαρούμενες τουριστικές φάτσες. Ούτε εμείς φαινόμαστε εδώ ότι είμαστε επισκέπτες. Κρύψαμε τη φωτογραφική μηχανή και όλα εντάξει. Ενταχθήκαμε.

Τι ώρα ανοίγουν το απόγευμα τα μαγαζιά ; Στις 6 . Να ψωνίσουμε, να πούμε ότι φέραμε κάτι από την Ιταλία ! Και που να το βάλουμε ... Στο γάντζο της ποδιάς ρε φίλε, scooter έχουμε, χωράει τα πάντα...

Ο απλός κόσμος πάει κι έρχεται , ψωνίζει , γελάει , συζητάει...Μια carabiniera municipale γράφει ένα Punto 55 παρκαρισμένο με κλασσικό ιταλιάνικο στυλ. Μια νεαρή μαμά λέει στο μικρό γκρινιάρη μπόμπιρα που κρατάει από το χέρι : "Non grindare ". Όχι "Νον γκρινιάρε ", που νομίζαμε στην αρχή αλλά περίπου το ίδιο σημαίνει .

Κι εδώ υπάρχει το ιστορικό κέντρο , έξοχα διατηρημένο , η συνέχεια των γενεών , η παράδοση. Περπατούσαμε στο μεσαιωνικό περιβάλλον σχεδόν ξεκούραστοι παρ΄ότι το πρωί ξεκινήσαμε από τη Σικελία , 500 χλμ. νοτιότερα.

Με το που πήρε να νυχτώνει , αφεθήκαμε σαν από ένστικτο στις ψάθινες καρέκλες και στο τσίγγινο τραπεζάκι (έξω) της ταβέρνας "Osteria". Osteria , ιταλιστί σημαίνει "κρασοπουλειό". Και ήταν αυτό ακριβώς. Κυριολεκτούσε ...

Είπαμε στον Carlo να μας φέρει ότι γουστάρει, χωρίς περιορισμούς, και σπρώξαμε τη βραδιά μ΄ ένα καταπληκτικό κρασί που μας έκανε να ξεχάσουμε το επικείμενο ...Brindisi.

Τι κάναμε τόσα χρόνια , τι καταφέραμε... Πόσο απογοητευθήκαμε και πόσο εύκολα ξεχάσαμε... Πόσα χαρήκαμε ... Πόσο φοβηθήκαμε αυτά που θάρχονταν να μας βρουν. Πόσο υποταχτήκαμε στη μοίρα χωρίς να βρούμε τη δύναμη να προβάλουμε τη δική μας εκδοχή.

Ο κόσμος έφευγε μπροστά και μεις όλο και πιο πολύ ξεμέναμε . Αφεθήκαμε στη συνήθεια , την τόσο βολική, που σιγά - σιγά έκανε την ευαισθησία μας να ατονήσει και ,το χειρότερο ,υπονόμευσε την ικανότητά μας να ονειρευόμαστε .

Στο τέλος , μας απόμεινε η μοτοσυκλέττα. Τι είναι άραγε η μοτοσυκλέττα ; Ένα απλό φετίχ; Ή το απόλυτο μέσο προς την ελευθερία . Τι από τα δύο ; Η μήπως και τα δύο μαζί ...

Η μοτοσυκλέττα περιέχει βιοτική ουσία, αυτό το νοιώθουμε, αλλά ταυτόχρονα είναι και ένα επιφανειακό υποκατάστατο των όσων μας λείπουν.

Η μοτοσυκλέττα υπάρχει για να μπορούμε να είμαστε ο μύθος μας. Στην ουσία είναι ο χαμένος μας παράδεισος . Ο τρόπος που βρίσκουμε για να αναιρέσουμε το προπατορικό μας "αμάρτημα".

Είναι ο ένας και μοναδικός έρωτας που δεν φοβάται τη φθορά του χρόνου, που διαρκεί ισόβια και τελειώνει με την τελευταία μας αντίφαση. Με τη μοτοσυκλέττα ξορκίζουμε την ανυπαρξία μας... ή περνάμε τυπικά σ΄αυτήν.

- "Τώρα είναι η ώρα να σχεδιάσουμε το επόμενό μας "Πάτρα-Brindisi". Ti λές για Σκοτία ;

- "Σύμφωνοι αλλά με διαφορετική γωνία στους δείκτες των οργάνων . Πιο πολλά στο ταχύμετρο , λιγότερα στο στροφόμετρο. Αν δεν κατάλαβες: με άλογα και κυβικά ! Άντε στην υγειά μας ! "

Ζαλιστήκαμε . Τούτη η τελευταία ατμοσφαιρική βραδυά στο Castrovillari συμπύκνωσε σκέψεις , εμπειρίες , όνειρα και συναισθήματα . Αύριο το πρωί θα πάρουμε το δρόμο για το Βrindisi .

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΚΛΗΝΟΣ

Λίμνη Κουρνά

Είσαι ξανθούλα κι όμορφη

κι έχεις περίσσια κάλη

όπως η λίμνη του Κουρνά

που δεν υπάρχει άλλη.

Μια διαρκής ,επίμονη και ατελείωτη πρόκληση είναι η Κρήτη για τον επισκέπτη της έγραφε ο Βρετανός περιηγητής R. Pashley στο “Travels in Crete”, κάπου δύο αιώνες πριν. Διαχρονική βεβαιότητα που ειδικά στις μέρες μας χρειάζεται μια συμπλήρωση : Τα μη προβεβλημένα και λιγότερο αξιοποιημένα μέρη της, είναι που υπερέχουν και επιβραβεύουν τον “εξερευνητή”.

Ένας πακτωλός ευρημάτων είναι το νησί. Το χρυσάφι βρίσκεται σχεδόν παντού.

Η λίμνη του Κουρνά δεν είναι βέβαια ότι ακριβώς θα λέγαμε “πρωτογνώριστη” . Έχει αναπτυχθεί τουριστικά , αλλά σε επίπεδο ήπιο και ανεκτό. Σίγουρα παραμένει αμόλυντη . Κι αν καταντά ως και πολύβουη στους μήνες αιχμής , ε τότε δεν έχουμε παρά να αποφύγουμε αυτούς ακριβώς τους μήνες . (Λέγε με Ιούλιο και Αύγουστο).

Εμείς φτάσαμε με τη μοτοσικλέτα μας ,που (φρονούμε ότι) είναι ένα θαυμάσιο μέσο για την Κρήτη. Βλέπετε “η μικρή μας” δεν πιάνει πολύ χώρο στο γκαράζ των πλοίων , πλεονέκτημα που επίσης ισχύει και για τις μεγάλες πόλεις αλλά και για τους μικρούς δρόμους της Κρήτης .

Κάπου 45 χλμ. από τα Χανιά προς Ρέθυμνο , παρακάμπτουμε τα συνωθούμενα στίφη στην παραλία της Γεωργιούπολης , κάνουμε δεξιά και σε 3 χλμ. , να μπροστά μας η λίμνη , σαν έκπληξη! Το κρητικό τοπίο δεν συνηθίζει τις λίμνες . Είναι η μοναδική στο νησί, μικρή πλην γλυκύτατη. Κρυστάλλινα διαφανής με περιφέρεια κοντά στα 4 χλμ.(ιδανική για πεζοπόρους) ,χωρίς ιλυώδεις και βαλτώδεις όχθες. Σπάνιο για λίμνη. Πεντακάθαρη ! Και μια ακύμαντη επιφάνεια , γεμάτη χρώματα κι αντανακλάσεις , πάνω από 1000 στρέμματα. Εδώ κυριαρχούν τα πλεούμενα ποδήλατα, αλλά ας μην το παρακάνουμε…

Ψάξαμε και βρήκαμε τον κυρ Μιχάλη , τον λιμνάρχη , όπως αυτοαποκαλείται με καμάρι - και με το δίκιο του αφού κοντά 30 χρόνια δουλεύει το μαγαζί του στην όχθη της λίμνης. Αυτός μας τα είπε όλα :

Τα νερά της προέρχονται από τα γύρω ρέματα αλλά και από δύο υπόγειες πηγές με μεγάλη παροχή , ενώ στο βυθό της υπάρχει άλλη καταβόθρα, από την οποία εκρέουν τα νερά και αναφαίνονται 4 χλμ. βορειότερα, στον Αλμυροπόταμο. Αυτή η διαρκής κίνηση των νερών , είναι υπεύθυνη για την κρυστάλλινη καθαρότητα της λίμνης.

Στα βάθη της, που ξεπερνούν σήμερα τα 30 μ, βρίσκουν ενδιαίτημα αρκετά είδη όπως κεφαλόπουλα , σαλιάρες , κουνουπόψαρα, κυρίως όμως χέλια . Όλα αυτά , σαν τροφή δεν είναι συμβατά με το κρέας που κυριαρχεί στον τόπο κι έτσι μάλλον βρίσκονται στην ησυχία τους.

Η εντυπωσιακή φυσιογραφία , οι σκιές και τα χρώματα που παραλλάσσονται διαρκώς και η όλη υποβλητική ατμόσφαιρα της λίμνης , δεν γινόταν να μη γεννήσουν θρύλους . Από τους παλιότερους θα ακούσετε τούτη την ιστορία σε διάφορες –παραπλήσιες- εκδοχές :

Κάποτε , σε απροσδιόριστο χρόνο , όταν ακόμη δεν υπήρχε λίμνη , μια κόρη του τόπου με τον πατέρα της κάθισαν στον ίσκιο μιας αγριοσυκιάς να ξαποστάσουν, μετά από δουλειά στο χωράφι. Ήταν μεσημέρι , μέρα Σάββατο .

Η κοπέλα ήταν πανέμορφη και όπως ξέμπλεκε τα μακριά μεταξένια μαλλιά της γεννήθηκε στον πατέρα μια κτηνώδης παρόρμηση . Τότε η νέα στην απόγνωσή της ξεστόμισε την απελπισμένη ευχή :

“ Βούλα και βουλίμνα κι εγώ στοιχειό στη λίμνα “

Αμέσως ο τόπος καταβυθίστηκε και κατακλύστηκε από νερά και γεννήθηκε έτσι η πανέμορφη λίμνη. Η κοπέλα έγινε νεράιδα που βγαίνει και χτενίζεται στη μέση της λίμνης κάθε Σάββατο μεσημέρι , την ώρα που συνέβη το δράμα .

Σήμερα στον Κουρνά μπορείτε να βρείτε τα πάντα. Από υδάτινα και χερσαία σπορ μέχρι τα γραφικά ταβερνάκια και τα απλά απέριττα δωμάτια των 20(!) ευρώ στην όχθη της λίμνης . Βεβαίως και την πάντα δεδομένη Κρητική φιλοξενία ,που σε πείσμα της εποχής παραμένει ολοζώντανη. Ένα μόνον δεν θα δείτε : τη νεράιδα της λίμνης.

Αυτό, το καταφέρνουν μόνον οι αλαφροήσκιωτοι και οι σαββατογεννημένοι !

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΚΛΗΝΟΣ

Ταξίδι στα Κύθηρα

ΚΥΘΗΡΑ

Οδοιπορικό στον τόπο και το χρόνο


…Εγώ μονάχα το μπορώ στην οικουμένη
το χαϊδολόγημα να γεύομαι απ΄τα χείλι
του Κρητικού , του Ιόνιου , του Αιγαίου.
Και γώ , στο φίλημα και γω να μη διαλέγω …
Ας τους κι ας λένε πως ονείρατα και πράξη
έχουν χωρίσει και δεν ζούνε ταιριασμένα.
Δεν θ΄αξιώθηκαν ως τα Κύθηρα ταξίδι …
ΠΑΝΟΣ ΦΥΛΛΗΣ



Ταξίδι ως τα Κύθηρα αξιώθηκα κάμποσες φορές .
Εδώ και κάπου 25 χρόνια έρχομαι και ξανάρχομαι και κάθε φορά όλο αλλιώτικα τα βρίσκω . Μεταλλαγμένα ως αγνώριστα , από εντελώς οικεία ως απλά κάτι να θυμίζουν . Πασχίζω μετά ν΄αξιολογήσω : Για το όφελος ειν΄ οι αλλαγές ή για τη ζημιά. Τόσο που πριν τον κάθε ερχομό σαν ένας φόβος μια ανησυχία να με σφίγγει. Τι καινούριο θα βρω τώρα . Και τι απ΄ τα παλιά έχει πλέον ακυρωθεί .
Η ερημία των τόπων . Τα λησμονημένα νησιά που μόνο το χειμώνα αποκαλύπτονται. Και “oι ειδήσεις που δεν υπάρχουν καθόλου τον Αύγουστο “ αφού ο Αύγουστος είναι ένας μήνας που δεν ανήκει στην πραγματική ζωή.
Το χειμώνα λοιπόν. Η αληθινή αγάπη φαίνεται στα δύσκολα . Και η δική μου για τα Κύθηρα , τώρα θα δοκιμαστεί ,για πρώτη φορά που φτάνω με τα κρύα του Φλεβάρη , εντελώς αντισυμβατικά και παράλογα. Πάνω στην βυσσινί KAWASAKI ZR – 7.



1.Ο τόπος και οι άνθρωποι.

Όποιος προσπαθήσει να εντάξει τα Κύθηρα σε κάποια καθαρή λογική , έχασε. Ούτε ταξινομούνται μα ούτε και προσδιορίζονται. Δείχνουν να υπακούουν μονάχα σε αντιφάσεις :

Είναι Επτάνησα αλλά και Νομαρχία Αττικής ( ! )
Είναι δύο βήματα από τη “ μεγάλη στεριά “ αλλά με προσέγγιση αρκετά μπελαλίδικη.
Είναι μικρά σε εμβαδόν και πληθυσμό αλλά με έρμα σοβαρό σε πολιτισμό και παράδοση.
Είναι γενικώς και δεν είναι…
Παρά τις προσπάθειες των καιρών να εντάξουν το νησί στην τουριστική “ πανελληνοποίηση “ εκείνο αντιστέκεται (όσο είναι εφικτό) και μάλλον κρατάει χαρακτήρα.

Άς τα πάρουμε όμως με τη σειρά ξεκινώντας από την πύλη εισόδου , το Διακόφτι.
Το νέο λιμάνι λοιπόν του νησιού ,σε μένα τουλάχιστον δεν κάθεται καλά. Στα Κύθηρα υπάρχουν δύο εποικιστικοί πόλοι ένας στο νότο με τη Χώρα, το Καψάλι και το Λιβάδι και ένας βόρεια με τον Ποταμό , Καραβά και Αγία Πελαγία. (Αν σπεύσατε να υποψιαστείτε ότι πιθανόν να υπάρχει κάποια άτυπη αντιδικία μεταξύ βορρά και νότου , έχετε απόλυτο δίκιο.) Πρωτύτερα το καράβι έβγαινε στην Αγία Πελαγία και ήταν βολικότερο για το Βορρά. Τώρα στο Διακόφτι είναι μάλλον στην άκρη του πουθενά και μακριά από όλους. “Να ψοφήσει και η κατσίκα του γείτονα.”
Άσε που το Διακόφτι σαν σημείο υποδοχής δεν λέει . Δηλαδή δε λέει τίποτε. Για ένα τόσο ελκυστικό και ιδιαίτερο - κατά τα υπόλοιπα – τόπο.
Πιο μέσα στο νησί τα θέλγητρα είναι πολλά. Και για όλα τα γούστα.
Όποιος επιζητεί την τυποποίηση της Μυκόνου – Σαντορίνης τραβάει προς το Νότο , στο Καψάλι και τη Χώρα. Έχοντας βέβαια κατά νου ότι το αντίγραφο πάντα χάνει , σε σύγκριση με το πρωτότυπο.
Όποιος θέλει ηρεμία (και δροσερότερα βράδια το καλοκαίρι) διαλέγει Ποταμό και Αγία Πελαγία.
Όποιος ψάχνει παραλίες θα ρωτήσει και θα βρει το Καλαδή , το Χαλκό , τη Λυκοδήμου . Ο γενικός κανόνας ότι το πλέον δυσπρόσιτο είναι αυτό που σε στέλνει στο ταμείο ισχύει και εδώ. Σκιές βέβαια μην ψάχνετε , σχεδόν πουθενά.
Οι φυσιολάτρες της στεριάς και οι πεζοπόροι της υπαίθρου δεν το φαντάζονται αλλά θα βρουν εδώ ένα κρυφό παράδεισο : τα λαγκάδια ! Δεν υπάρχει ελληνικό νησί – μάλιστα δε τόσο μικρό – με τέτοιο φυσιογραφικό πλούτο. Πραγματική αποκάλυψη για όσους ξεγελάστηκαν από την εξωτερική όψη του νησιού , τη φαινομενικά άγονη. Πέρα από τη πασίγνωστη “Nεράιδα “ στο Μυλοπόταμο ( Εδώ

, έρχονται όλοι , ίσως γιατί έχει καφετέριες – αντίστοιχο πλεονέκτημα διατηρεί και ο Λυκαβηττός ως προς την Ακρόπολη. ) , υπάρχουν καταπληκτικοί και τελείως άγνωστοι λαγκαδότοποι , σχεδόν σε ολόκληρο το νησί. Με ενδιαφέροντα μονοπάτια μέσα σε οργιαστικό πάντρεμα νερών και βλάστησης. Κοντά στην Αγία Πελαγία , ένας απ΄αυτούς. Στην κακή Λαγκάδα προς Παληόχωρα , άλλος. Στον Καραβά ένα ακόμα λαγκάδι, εκπληκτικής ομορφιάς. Εδώ και το “Αμήρ Αλή” ένα κεντράκι σε σπάνια , χαρισματική τοποθεσία , χαρισματικό και το ίδιο , Εμπειρία !
Εκεί που το νησί τελειώνει στο βορρά είναι η Πλατειά Άμμος. Όπου τάχεις όλα, ατμόσφαιρα , φοβερή θάλασσα , ησυχία και ουζοψαροκατανύξεις στου Μηνά. Αν βρεις και ικανοποιητικό κατάλυμα , βάζεις υποθήκες για αξέχαστες διακοπές , αν και τα κριτήρια των ανθρώπων σπάνια συμβαδίζουν. Σκέφτομαι ότι εδώ θάπρεπε νάναι και το λιμάνι του νησιού , που είναι μονάχα 20 λεπτά από απέναντι. Απλή σκέψη. Αυτοί που αποφασίζουν όμως είναι σίγουρα σοφότεροι.

Η διαχείριση του επισκέπτη τώρα. Χμ... Εδώ μάλλον υπάρχει κάποιο προβληματάκι. Όχι ότι δεν είναι ικανοποιητική η φιλοξενία στα Κύθηρα . Όχι αυτό. Ίσως μάλιστα και να υπερβαίνει ποιοτικά το μέσο όρο. Απλά δεν καταφέρνει να ξεφύγει απ την κυριαρχούσα ισοπεδωτική λογική. Κάποιοι νεόκοποι επιχειρηματίες έχουν στο οπτικό τους πεδίο κύρια τον κερδοφόρο ισολογισμό και ελάχιστα τον ξένιο Δία , καθόλου τις παραδόσεις του τόπου . Που να θυμούνται αυτοί εκείνο τον Πιέρρο, με την παλιά ταβέρνα στο Λιβάδι ,που τάιζε χωρίς χρήματα τον κάθε άφραγκο διερχόμενο. Πολλά όμως ζητάμε για τη νέα εποχή.
Ο άνθρωπος . Το έμψυχο στοιχείο είναι που χαρακτηρίζει τα πάντα. Οι πρασινάδες και οι παραλίες είναι καλές αλλά υπάρχουν άλλα πράγματα περισσότερο που μετράνε.
Το από αιώνων κυριακάτικο παζάρι στην πλατεία του Ποταμού ! Πανκυθηραικό ραντεβού κυρίως για επικοινωνία . Ποιο παζάρι, πρόσχημα είναι το παζάρι.
Το μικρό βιβλιοπωλείο του χωριού , με την παλιά ταμπέλα “ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ” , γλυκύτατο. Αν δεν δω το αφεντικό του τον Στράτη τον Θεοδωρακάκη , είναι σαν να μην ήλθα καθόλου στο νησί. Είναι η ολοζώντανη ψυχή του Ποταμού , από τους λίγους ανθρώπους που δίνουν καθημερινά και τη ψυχή τους για τον τόπο. Μπήκε ήδη στην ένατη 10ετία της ζωής του αλλά μην κολλάτε, ανεβοκατεβαίνει Ποταμός – Πελαγία για πλάκα με τα πόδια. Φανατικά πρώτος και αρωγός σε όλα τα πολιτιστικά δρώμενα . Εμπνευστής και δημιουργός της τοπικής Φιλαρμονικής και χορωδίας . Πάντα παρών
σε κάθε προσπάθεια για το καλύτερο, σε πείσμα της εποχής που μονάχα το ατομικό βόλεμα αποθεώνει.
Μπείτε στο “ ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ “ και απευθύνετέ του - τι κι αν δεν τον ξέρετε - ένα “ Γεια σου κύριε Στράτη” . Η επαφή με σημαντικούς ανθρώπους , ότι πιο πολύτιμο έχουμε.





2.Το νησί της Αφροδίτης .

Καλύτερα απ όλους τη “φωτογράφησε” ο Boticceli ! Τη θεά που αναδύθηκε από τη θάλασσα μέσα σ ένα τεράστιο πανέμορφο κοχύλι και ευλόγησε τον έρωτα και σκόρπισε τη χαρά του σ όλη την οικουμένη . Ένα από τα πιο συναρπαστικά όνειρα του αρχαίου κόσμου .
Γιατί άραγε το κάθε τι όμορφο και γλυκό να είναι παραμύθι ενώ επίσημο καθεστώς μόνο η νηστεία και η απαγόρευση ; Άσε που δεν σηκώνονται εκείνες οι πέτρινες πλάκες με τα τόσα “ ού…” του Μωυσή.
Βγήκε λοιπόν η θεά από τη θάλασσα και ήταν η στεριά των Κυθήρων που πρωτοπάτησε και το υιοθέτησε το νησί και γέμισε ο τόπος ναούς και ιερά, δικά της . Η θεά του έρωτα , που τα παλιά , ανεξιχνίαστα χρόνια του Ομήρου , αποδιοργάνωσε τα μυαλά της Ελένης και του Πάρι και κλέφτηκαν - στα Κύθηρα την έκλεψε - και την πήγε στην Τροία και έγινε έτσι ο μεγάλος πόλεμος.
Βασιλικό ζευγάρι. Η Ελένη , σύζυγος του Μενέλαου και ο Πάρις γιος του Πρίαμου , της Τροίας. Ήταν ο απόλυτος ορισμός της Μοιχείας - αλλά για τους Αρχαίους , ως φαίνεται, (όπως και για την Αρλέτα), “αν θες ν αγιάσεις , πρέπει ν αμαρτήσεις “. Γι αυτό και στους μετέπειτα χρόνους, η Ελένη , αυτό το ιδεώδες της γυναικείας ομορφιάς, λατρεύτηκε κι εκείνη σαν θεά. Μέσα σε ανάκτορο του Μενέλαου , που είναι σχεδόν βέβαιο ότι υπήρχε στα Κύθηρα (κάτι σαν εξοχικό του Βασιλιά της Σπάρτης ), εκτός από αυτά της Αφροδίτης, βρέθηκαν και αγάλματα της Ελένης.
Ως και θαύματα έκανε η ωραία Ελένη. Λέγεται ότι κάποτε – αρκετούς αιώνες πριν τη γέννηση του Χριστού – και ενώ είχε ήδη αποδημήσει εις … Όλυμπον , δέχτηκε τις προσευχές μιας μητέρας από τα Κύθηρα που είχε ένα πολύ άσχημο κοριτσάκι. Υπέκυψε λοιπόν , η Ελένη , στις ικεσίες της και το μεταμόρφωσε στην ωραιότερη νέα του νησιού !
ικά, τα παλιά χρόνια όλη η Μεσόγειος μια γειτονιά ήταν . Την Αφροδίτη ας πούμε την είχαν όλοι , δεν υπάρχει Ελληνικό νησί να μη την διεκδικεί . Ως και οι Φοίνικες είχαν μια δική τους (λίγο πιο άσχημη) που την λέγαν Αστάρτη κι από κει μάλλον μεταλαμπαδεύτηκε στην Ελλάδα . Οι Φοίνικες μάλιστα χρεώνονται και μια ιστορική κουμπαριά με τα Κύθηρα, αφού ο Κύθηρος (ο νονός του νησιού) ήταν ο γιος του Φοίνικα , γενάρχη της φυλής τους. Ήταν και δισεγγονός του Ποσειδώνα από παράνομη σχέση του θεού αλλά αυτό μην το πείτε σε κανένα.
Διεκδικείται λοιπόν η Αφροδίτη αλλά τα πιο αξιόπιστα ντοκουμέντα είναι καταχωρημένα εδώ, στο ληξιαρχείο Κυθήρων.
Λεηλατημένο (από Βρετανούς , ποιους άλλους ) μαρμάρινο αέτωμα που βρέθηκε στα Κύθηρα το 1798 , γράφει :

“ ΝΑΟΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΘΕΑΣ, ΚΥΡΙΑΣ ΚΥΘΗΡΩΝ ΚΑΙ ΠΑΝΤΟΣ ΚΟΣΜΟΥ “.

Τέτοιες κυρίες – θεές νάχαμε , και τι άλλο…



3.Έχει ο καιρός γυρίσματα

Σήμερα οι Αφροδίτες και οι Κύθηροι έχουν αποτραβηχτεί στο πολύ βαθύ ασυνείδητο του νησιού. Στην (πνευματική) εξουσία βρίσκονται πλέον η πολύ παλιά πρωτοχριστιανική Ελέσα, η περίπου σύγχρονη Μυρτιδιώτισσα, (πάτε στο μοναστήρι της , αξίζει) , και ο Άγιος Θόδωρος του Μεσαίωνα. Αν σας αρέσουν τα πανηγύρια ,εδώ στα Κύθηρα βρίσκεται η προσωπική σας γη της επαγγελίας . Αυτό του Καραβά ειδικά, που οργανώνει τον Αύγουστο ο τοπικός σύλλογος “ Πορτοκαλιά ”, είναι άπαιχτο.
Η νεότερη ιστορία του νησιού πάντως δεν είχε μόνο πανηγύρια.

Ακρίτες δεν ξαγρυπνούσαν ποτέ σ αυτή την άκρη του Βυζαντίου και παραδοσιακά όλοι οι πειρατές της Μεσογείου εδώ έστηναν τα καλύτερα πάρτυ. Οι Βενετσιάνοι πλάκωσαν μετά το 1200. Τότε περίπου άρχισαν οι τυχοδιωκτικές εκστρατείες της Δύσης (τι μου θυμίζει…) να ταλαιπωρούν τα νησιά και τις χώρες της Ανατολής. “Ότι κατακτήσετε , δικό σας “ , έλεγαν τότε οι δόγηδες στους ευγενείς πλιατσικολόγους της αυτοκρατορίας τους . Κι έτσι μας προέκυψε ο Μάρκος Βενιέρης ,εκπορθητής των Κυθήρων ήδη από το 1204 και όλα τα μεταγενέστερα ενετικά λουλούδια , κάπου έξι ολόκληρους αιώνες.
Μετά την ενετοκρατία μετρήστε κατακτητές, δεσπότες και επικυρίαρχους :
Γάλλοι για λίγο (ευτυχώς) στα τέλη του 18ου αιώνα.
“Απελευθέρωση” ,το 1798, απ τον Ρωσσοτουρκικό στόλο
Σχετική ανεξαρτησία ως “ Επτανήσιος Πολιτεία” (Φόρου υποτελής πάντως , στο Σουλτάνο…) από το 1800 ως το 1807.
Και μετά για κάποια αρκετά χρόνια Αγγλοκρατία , μέχρι την ενσωμάτωση το 1864.
Ο ένας χειρότερος από τον άλλον , αν και κάτι άφησαν στο νησί ,κυρίως σαν υποδομή. ( Κι ο στραβός έχει πάντα κάποιο δίκιο.) Τούρκοι πάντως εδώ , σχεδόν δεν πάτησαν.

Όταν υψώθηκε η γαλανόλευκη στο κάστρο των Κυθήρων, τέτοιος ήταν ο ενθουσιασμός, που φάνηκε ότι όλα τα δεινά θα έπαιρναν τέλος. Εκείνο που τερματίστηκε ήταν μόνο η εθνική περιπέτεια .
Η ανέχεια και το πολύ χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης γέννησαν τη Μετανάστευση που έμελλε τον 20ο αιώνα να γίνει η μοίρα του νησιού. Το πόσοι έφυγαν προς Αμερική , Αφρική αλλά κυρίως προς Αυστραλία μετά το Δεύτερο πόλεμο είναι απροσδιόριστο. Ήταν πάντως πολλοί. Η δεύτερη και τρίτη γενιά τους μάλλον δεν είναι πια Κυθήριοι . Αν και προσπαθούν…
Όπως το ίδιο θα συμβεί με την πρόσφατη αντίστροφη μετανάστευση. Αυτή που γίνεται ΠΡΟΣ το νησί.
Για να δούμε . Τα Κύθηρα πριν δέκα χρόνια, είχαν δεν είχαν 2,5 με 3 χιλιάδες μόνιμο κόσμο. Σήμερα πρέπει νάναι κοντά στις τέσσερις. Πληθυσμιακή έκρηξη χάρη στους οικονομικούς μετανάστες. Αλβανοί οι περισσότεροι αλλά και Ρώσοι και Ουκρανοί και άλλοι Βαλκάνιοι . Πανσπερμία φυλών πάνω στο αρχαίο ελληνικό νησί της Αφροδίτης.
Ήλθαν , δούλεψαν, έφτιαξαν και αγόρασαν σπίτια (και 4Χ4 βεβαίως..) Πως λέγαμε κάποτε για τους δικούς μας . “Πρόκοψαν” .
Τα παιδιά τους , σχεδόν ελληνάκια από νωρίς . Ζωντάνεψαν τα σχολεία σ όλο το νησί. Στην Αγ. Πελαγία αίφνης, το δημοτικό , από 12 παιδιά , έγινε διθέσιο με 25.
Μόνο τα ξενάκια βλέπουν το φως του κόσμου εδώ στο νησί. Οι καθ αυτό Τσιριγώτες προτιμούν τα “Ιασώ” και τα “Υγεία” της Αθήνας. Κι εκείνα τα παλιά Κληροδοτήματα για σπουδές ,που βάζαν όρο “ …νάχει γεννηθεί στα Κύθηρα “ ποιος θα τα καρπώνεται ; Βεβαίως ,πλέον τα παιδιά των μεταναστών .(χα!).

Είναι φανερό, την τελευταία δεκαετία το νησί παίρνει τα πάνω του . Να δούμε όμως πως..
Το ν΄ ανοίξει ένα καινούριο ξενοδοχείο στο Καψάλι δεν λέει και σπουδαία πράγματα . Η τουριστική αγελάδα μπορεί εύκολα να αρρωστήσει, χώρια που κατεβάζει γάλα μόνο 40 μέρες το χρόνο.
Η αναβάθμιση όμως του Νοσοκομείου των Κυθήρων , λέει. Ήδη πάνω από 10 γιατροί επανδρώνουν τη δημόσια υγεία του νησιού.
Η κινητικότητα γύρω από την “ εγχώρια περιουσία “ , επίσης λέει.
“ ό,τι δεν είναι κανενός , είναι όλων μας “ αποτελεί με δύο λόγια το νόημα αυτού του ιστορικού θεσμού που μόνο εδώ ( Κύθηρα – Αντικύθηρα ) έχει επιβιώσει απ όλα τα Επτάνησα. Αν λειτουργήσει σωστά μπορεί να προσφέρει στο νησί υπερπολύτιμους πόρους και να λύσει σημαντικά του προβλήματα. Κοινόκτητος πλούτος που πρέπει να προστατευθεί, κύρια από το αδηφάγο κράτος.

Από μόνο του δεν γίνεται τίποτα . Υπάρχουν ευτυχώς στο νησί άνθρωποι ικανοί και αποφασισμένοι που ακούραστα δουλεύουν για όλα αυτά. Έχουν όμως ν αντιμετωπίσουν θηρία: Την αδράνεια , το συντηρητισμό, τη γραφειοκρατία. Και δεν είναι πολλοί…



4.Ταξίδι στα Κύθηρα

Όταν πριν από χρόνια ξεκινούσα για ταξίδι στη μακρινή Ισλανδία , είχα μέσα μου ένα κρυφό φόβο . Ότι αυτό το παγωμένο εξωτικό όνειρο της παιδικής μου φαντασίας , τώρα που ήρθε η ώρα να γίνει πράξη θ΄αποδεικνυόταν ένα ολοστρόγγυλο μηδενικό.
Διασχίζοντας όλη την Ευρώπη πάνω στη σέλλα της κατάφορτης YAMAHA (XJ 750 – seca) αυτό είχα στο νου. Και αυτό επιβεβαιώθηκε όταν έφτασα στην αρκτική μεγαλόνησο. Ότι φοβάσαι αυτό ακριβώς θα συμβεί.
Εκείνο που δεν μπορεί να ακυρωθεί είναι ο δρόμος. Αυτό μας ανήκει απαράγραπτα και είναι το πιο σπουδαίο και ίσως το μόνο που υπάρχει. Όλα είναι δρόμος.

Πηγαίνοντας για τα Κύθηρα χειμώνα,συνάντησα πολλά κουρσάκια , πολλά 4Χ4 και λιγοστούς μόνο αναβάτες. ( Το χαιρετισμό με τα φώτα ! Μην τον ξεχνάτε ποτέ...) Δύο μεγάλα supersport που για χιλιοστή φορά μου απόδειξαν ότι μια κίνηση με 150 είναι ακινησία. Ένα λογικότερο , όρθιο R – 1200 . Ένα scooter που ταξίδευε...
Αυτοί οι λίγοι , συμμετείχαν , ζούσαν , έψαχναν. Μια απλή αφορμή για να βγεις στο δρόμο δίνουν τα Κύθηρα αλλά αυτό τελικά είναι που μετράει.
Το πλοίο της γραμμής , στις 9 ακριβώς , έτσι κι αλλιώς θα χαθεί.


ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΚΛΗΝΟΣ





Υστερόγραφα:

... Το χάσαμε το πλοίο της γραμμής.

Όλα ξεκίνησαν από τη λάθος ώρα που επέλεξε το καράβι να φεύγει από τη Νεάπολη για τα Κύθηρα. Στις 9 κάθε πρωί βολεύει μόνο τους Νεαπολίτες επίδοξους επισκέπτες της Νήσου , άντε και τους Σπαρτιάτες , δηλαδή σχεδόν κανένα. Οι Αθηναίοι πρέπει να διανυκτερεύσουν στη Νεάπολη.
Εγώ και ο Πάνος (φίλος και συχνός συνταξιδιώτης σε 2 τροχούς) προτιμήσαμε τη γειτονική – και πιο ενδιαφέρουσα – Μονεμβασία. Η μοίρα τόχε. Να χάσουμε τη μία από τις τρεις διαθέσιμες για τα Κύθηρα μέρες.
-“Φύγε εσύ νωρίτερα αύριο με την KAWASAKI και θα σε βρω στη Μονεμβασία με τη Μπέμπα “ (R- 1150 GS). Είπε ο Πάνος.
- “Έχεις να τη βγάλεις καιρό . Κυκλοφορείς καθημερινά με το BEVERLY (200) . Δες από σήμερα μπαταρίες , λάστιχα κλπ.” Είπα εγώ.
- “Δεν έχει τέτοια προβλήματα η Μπέμπα .” Είπε ο Πάνος.

Ο επόμενος διάλογος έγινε στη Μονεμβασία. Εγώ εκεί από τις 5. Ο Πάνος κατέφθασε θριαμβευτικά κατά τις 10 το βράδυ. Όχι με τη GS. Με το scooter !
- “ Άσε έχω παγώσει , το κανονικό μπουφάν μου είναι στη βαλίτσα της Μπέμπας.” Είπε ο Πάνος.
- “ Tι έγινε , γιατί δεν απαντούσες στις χιλιάδες κλήσεις . Γιατί με το BEVERLY .” Είπα εγώ.
- “ Δώσε μου το μπουφάν σου και ανέβα στο scooter να τσιμπήσουμε κάτι εδώ κοντά , λιμοκτονώ !” Είπε ο Πάνος.

[ Βεβαίως η Μπέμπα μετά από κανα δίμηνο σε υγρή αποθήκη δεν έπαιρνε. Στοιχειώδες. Βεβαίως το ταλαιπωρημένο διακοσάρι scooter ήλθε από την Αθήνα με 100 (και με τη θερμοκρασία να αναβοσβήνει στις ανηφοριές) και βεβαίως τα κλειδιά του κοιμήθηκαν το βράδυ στην τσέπη του δικού μου δανεισμένου μπουφάν.]

Την άλλη μέρα , φόρεσα το μπουφάν μου (λογικό δεν ήταν;) , ανέβηκα στη ZR και την έκανα για Νεάπολη (45 χλμ) , νωρίτερα από τον Πάνο. Έτσι το συνηθίζουμε γιατί εγώ φλερτάρω πάντα με το άγχος ενώ ο Πάνος την καταβρίσκει να κυνηγάει τα δευτερόλεπτα.
Όμορφη η Νεάπολη το πρωί , όλα ιδανικά, 8:40 και το πλοίο έτοιμο στην αποβάθρα για αναχώρηση στις 9.
Τότε ήταν που έβγαλα το κινητό και είδα με τρόμο : 15 Αναπάντητες κλήσεις - Ένας αριθμός.
Κατάσταση πανικού . Τι να του συμβαίνει;
-“ Tι έπαθες ;” Είπα εγώ.
-“ ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΤΟΥ BEVERLY , ΓΑΜΩΤΟ ! Είναι στο Μπουφάν σου !”
Είπε ο Πάνος.



Ζηλεύω τον Κοσμά

Με τον Κοσμά το γιατρό , βέρο Κυθήριο - Ποταμίτη, υπηρετήσαμε μαζί στο 565 ΤΠ στον Έβρο. Ήταν ο “Iατρός της μονάδος”.
O Κοσμάς μεγάλωσε στα Κύθηρα όπου έπαθε έρωτα με τον τόπο του. Τα ίδια και χειρότερα όμως έπαθε , στην πορεία , και με τη δουλειά του. Πολλά χρόνια στο Ιπποκράτειο έχει χειρουργήσει , με μεγάλη τέχνη , γνώση επιστημονική και αγάπη ,περίπου όλους τους ασθενείς συντοπίτες του. Γιατρός με “Γ” κεφαλαίο .
Και τι δεν έκανε ο Κοσμάς όλα αυτά τα χρόνια. Από χειρουργική μέχρι Ιστορικές έρευνες και από κατασκευές τέχνης μέχρι ερασιτεχνική δημοσιογραφία . Σε όλα με ξεχωριστές επιδόσεις. Ακόμη και στο σκάκι ,που εγώ τον έμαθα , έφθασε στο σημείο να με παίρνει για πλάκα. Μόνο στα φανάρια μένει πίσω, γιατί δεν τα κατάφερε ή δεν θέλησε ν΄ανέβει σε κάτι δυνατότερο από ένα TYFOON 80.

Πριν ένα χρόνο , ο Κοσμάς πήρε μια απόφαση ζωής. Δέχτηκε θέση Διευθυντή στο Νοσοκομείο Κυθήρων και μετά από πολλά χρόνια στην Αθήνα μετακόμισε ξανά στον τόπο του . Με όραμα και διάθεση για παραπέρα πολυεπίπεδη προσφορά.
Δεν ήταν χωρίς κόστος η επιλογή. Ήταν ανατροπή και θυσία για κάποιο ιδανικό ζωής , που θέλει δύναμη και κότσια. Το νησί το χειμώνα δείχνει τα δόντια του στους αμάθητους , μην το ξεχνάμε.
Η στόχευση του αληθινού νοήματος . Το μεγάλο ζητούμενο όλων των ανθρώπων, σε όλες τις εποχές. Οι περισσότεροι διστάζουμε μπροστά στο ξεβόλεμα. Φοβόμαστε το άγνωστο και το ρίσκο. Οι λίγοι προχωράνε .
Κι αυτών την παρουσία η ζωή την υπογραμμίζει.